logo

Soạn GDCD 7 Bài 2: Bảo tồn di sản văn hóa - Cánh diều

Hướng dẫn Soạn GDCD 7 Bài 2: Bảo tồn di sản văn hóa ngắn gọn, đầy đủ SGK trang 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 bám sát nội dung bộ sách mới Cánh diều. Hi vọng, qua bài viết này các em học sinh có thể nắm vững nội dung bài và hiểu bài tốt hơn.

Bài 2. Bảo tồn di sản văn hóa trang 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 GDCD 7 - Cánh diều

Mở đầu

Trả lời câu hỏi trang 9 SGK GDCD 7

Di sản văn hoá là tài sản của thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau, là nguồn tài nguyên quý báu tạo nên bản sắc văn hoá dân tộc, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững cho con người và xã hội.

Hãy chia sẻ hiểu biết của em về những làn điệu dân ca ấy.

Lời giải

Dân ca Việt Nam là một thể loại âm nhạc cổ truyền của Việt Nam, được lưu truyền trong dân gian. Dân ca có nhiều làn điệu từ khắp các miền cộng đồng người, thể hiện qua có nhạc hoặc không có nhạc của các dân tộc Việt Nam. ... Các làn điệu dân ca thể hiện phong cách bình dân, sát với cuộc sống lao động mọi người.

Khám phá

1. Di sản văn hóa là gì?

Trả lời câu hỏi trang 10 SGK GDCD 7

Em hãy quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi:

Trả lời câu hỏi GDCD 7 Bài 2 | Soạn GDCD 7 Bài 2 ngắn nhất - Cánh diều

a) Em hãy cho biết tên của di sản gắn với từng hình ảnh trên và những đặc điểm chung của các hình ảnh đó.

b) Theo em, di sản văn hoá là gì?

Lời giải

a)

Ảnh 1: Chùa Một Cột

Ảnh 2: Phố cổ Hội An

Ảnh 3: Thánh địa Mỹ Sơn

Ảnh 4: Đơn ca tài tử Nam Bộ

Ảnh 5: Trang phục dân tộc Tày

Ảnh 6: Bài Chòi Hội An

=> Đây đều là những thành tựu về kiến trúc, văn hóa đã được hình từ xưa, mang ý nghĩa lịch sử và giá trị nhất định đối với từng dân tộc, vùng miền nói riêng và đối với đất nước nói chung.

b) Di sản văn hoá là những sản phẩm vật chất, tinh thần có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác.

2. Phân loại di sản văn hóa

Trả lời câu hỏi trang 10 SGK GDCD 7

Em hãy đọc các sự kiện dưới đây và trả lời câu hỏi:

Trả lời câu hỏi GDCD 7 Bài 2 | Soạn GDCD 7 Bài 2 ngắn nhất - Cánh diều

a) Em hãy chỉ ra sự khác biệt giữa các di sản văn hoá trong các sự kiện trên.

b) Theo em, di sản văn hoá có thể được chia thành những loại nào? Em hãy chia sẻ hiểu biết của em về các loại di sản văn hoá đó.

Lời giải

a) Sự khác biệt giữa các di sản văn hoá trong các sự kiện trên là có những loại di sản là sản phẩm vật chất và có những loại di sản mang tính chất tinh thần.

b) Theo em, di sản văn hoá có thể được chia thành hai loại: di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể.

- Di sản văn hoá vật thể: là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, bao gồm di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia. 

- Di sản văn hoá phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hoá liên quan, có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác.

Trả lời câu hỏi trang 10 SGK GDCD 7

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi:

Di tích lịch sử - văn hoá là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học.

Danh lam thắng cảnh là cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thẩm mĩ, khoa học,

Di vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học.

Cổ vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hoá, khoa học có từ một trăm năm tuổi trở lên.

Bảo vật quốc gia là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị đặc biệt quý hiếm, tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hoá, khoa học.

(Theo Luật Di sản văn hoá năm 2013)

Dựa vào thông tin trên, em hãy quan sát các hình ảnh dưới đây và cho biết di sản văn hoá nào là: Di tích lịch sử; Danh lam thắng cảnh; Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia; Di sản văn hoá phi vật thể. Giải thích vì sao.

Trả lời câu hỏi GDCD 7 Bài 2 | Soạn GDCD 7 Bài 2 ngắn nhất - Cánh diều

Lời giải

Bức ảnh 1: Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Đây là di tích lịch sử được xây dựng vào năm 1070 dưới thời vua Lý Thánh Tông, cho xây dựng Văn Miếu thờ Khổng Tử, các vị hiền triết và làm nơi học tập của Hoàng Thái tử. Năm 1076, nhà Vua  cho lập Quốc Tử Giám, chọn quan viên văn chức, người nào biết chữ cho vào Quốc Tử Giám học tập.

Bức ảnh 2: Trống đồng

Đây là di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia. Vì đây là một hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học.

Bức ảnh 3: Vịnh Hạ Long

Đây là danh lam thắng cảnh - cảnh quan thiên nhiên có giá trị thẩm mĩ, được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới.

Bức ảnh 4: Lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên

Đây là di sản văn hóa phi vật thể. Từ thuở sơ khai tiếng cồng chiêng được xuất hiện trong tất cả các lễ hội trong năm từ lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh đến lễ bỏ mả, lễ cúng máng nước, lễ mừng cơm mới, lễ đóng cửa kho,... Cồng chiêng Tây Nguyên biểu hiện cho sự quyền lực và giàu có. Theo quan niệm của người dân Tây Nguyên thì đằng sau mỗi chiếc Cồng chiêng điều ẩn chứa một vị thần, chiếc Cồng chiêng càng cổ thì quyền lực vị thần đó càng cao.

3. Ý nghĩa của di sản văn hóa đối với con người và xã hội

Trả lời câu hỏi trang 12 SGK GDCD 7

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi: 

BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HOÁ VIỆT NAM 

VÌ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG 

Những năm qua, các di sản văn hoá được nhận diện giá trị, bảo tồn và phát huy, đã góp phần quan trọng vào việc giáo dục lịch sử, vun đắp truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần xây dựng và quảng bá hình ảnh quốc gia, truyền bá các giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học và thẩm mĩ quan trọng của di sản văn hoá Việt Nam ra thế giới, thông qua hoạt động du lịch, giao lưu văn hoá và hợp tác phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Di sản văn hoá Việt Nam đã và đang thể hiện ngày càng rõ hơn vai trò quan trọng trong việc giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện, hình thành nên nguồn nhân lực đóng góp trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trên phương diện kinh tế - xã hội, nhiều di sản văn hoá đã trở thành những sản phẩm văn hoá- du lịch hoàn chỉnh, vừa là động lực vừa là mục tiêu cho sự phát triển ngành kinh tế mũi nhọn du lịch, đồng thời, từng bước làm thay đổi cơ cấu kinh tế của địa phương nơi có di sản, mang tới cho cộng đồng và địa phương những lợi ích thiết thực và bền vững.

(Theo dangcong sat VII, ngày 27/1/2018)

a) Theo em, thông tin trên đã cho thấy di sản văn hoá có ý nghĩa như thế nào đổi với con người và xã hội?

b) Em hãy chia sẻ thêm những hiểu biết của mình về ý nghĩa của di sản văn hoá.

Lời giải

a) Theo em, thông tin trên đã cho thấy di sản văn hoá có ý nghĩa:

- Góp phần quan trọng vào việc giáo dục lịch sử, vun đắp truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần xây dựng và quảng bá hình ảnh quốc gia, truyền bá các giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học và thẩm mĩ quan trọng của di sản văn hoá Việt Nam ra thế giới, thông qua hoạt động du lịch, giao lưu văn hoá và hợp tác phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

- Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện, hình thành nên nguồn nhân lực đóng góp trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

- Vừa là động lực vừa là mục tiêu cho sự phát triển ngành kinh tế mũi nhọn du lịch, đồng thời, từng bước làm thay đổi cơ cấu kinh tế của địa phương nơi có di sản, mang tới cho cộng đồng và địa phương những lợi ích thiết thực và bền vững.

b) Ý nghĩa của di sản văn hoá:

- Là tài sản, niềm tự hào của dân tộc, thể hiện lịch sử, sự sáng tạo và bản sắc dân tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, làm cơ sở cho thế hệ sau phát huy và phát triển, đồng thời 

- Di sản văn hoá góp phần phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làm phong phú kho tàng di sản văn hoá nhân loại.

4. Quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân đối với việc bảo vệ di sản văn hóa

Trả lời câu hỏi trang 12, 13 SGK GDCD 7

Em hãy đọc thông tin, quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi:

Luật Di sản văn hoá năm 2001 

Điều 14. Tổ chức, cá nhân có các quyền và nghĩa vụ sau đây: 

1. Sở hữu hợp pháp di sản văn hoá,

2. Tham quan, nghiên cứu di sản văn hoá, 

3. Tôn trọng, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá, 

4. Thông báo kịp thời địa điểm phát hiện di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh, giao nộp di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia do mình tìm được cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền nơi gần nhất, 

5. Ngăn chặn hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền ngăn chặn, xử lý kịp thời những hành vi phá hoại, chiếm đoạt, sử dụng trái phép di sản văn hoá, 

Điều 16 (trích). Tổ chức, cá nhân quản lý trực tiếp di sản văn hoá có các quyền và nghĩa vụ sau đây: 

1 Bảo vệ, giữ gìn di sản văn hoá, 

2. Thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại di sản văn hoá,

a) Căn cứ vào những quy định của pháp luật trong thông tin, em hãy nhận xét việc làm, hành động của các tổ chức, cá nhân trong các hình ảnh trên.

b) Trước những hành vi vi phạm quy định của pháp luật về bảo vệ di sản văn hoá, em cần thể hiện thái độ và hành động như thế nào?

Lời giải

a) Việc làm, hành động của các tổ chức, cá nhân trong các hình ảnh:

Hình ảnh 1: Hành động chăm sóc, dọn dẹp nghĩa trang thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng là một hành động góp phần vào việc bảo vệ và giữ gìn di tích lịch sử.

Hình ảnh 2: Việc tổ chức các lễ hội truyền thống tại địa phương đã góp phần bảo vệ, gìn giữ, lan tỏa giá trị của các di sản văn hóa và nâng cao nhận thức của người dân về việc bảo tồn di sản văn hóa.

Hình ảnh 3: Hành vi sờ đầu rùa ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám là một hành vi đáng lên án, vì nó góp phần phá hoại và gây ảnh hưởng xấu đến di tích lịch sử, di sản văn hóa.

Hình ảnh 4: Hành vi xả rác bừa bãi ra di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh là hành vi xâm hại đến di sản văn hóa, làm ô nhiễm môi trường, hủy hoại cảnh quan của di sản văn hóa.

Hình ảnh 5: Hành vi khắc chữ lên tượng đài, bức tượng là hành vi xâm hại đến di sản văn hóa, góp phần phá hoại di tích lịch sử, gây ảnh hưởng ngiêm trọng đến việc bảo tồn cảnh quan.

b) Đối với các hành vi vi phạm quy định của pháp luật về bảo vệ di sản văn hoá, em cần tỏ thái độ phê phán, lên án, tìm cách ngăn chặn những hành vi đó, báo cáo cho cơ quan chính quyền khi phát hiện các hành vi xâm hại đến di sản văn hóa.

Luyện tập

Trả lời câu hỏi trang 14 SGK GDCD 7

Câu 1: Theo em, những giá trị văn hoá nào dưới đây đã được công nhận là di sản văn hoá?

A. Nhã nhạc cung đình Huế (Thừa Thiên Huế).

B. Hội Gióng đền Phù Đổng và đền Sóc (Hà Nội).

C. Công trình thuỷ điện Yaly (Gia Lai).

D. Khu di tích văn hoá Óc Eo (An Giang).

E. Bãi biển Mỹ Khê (Đà Nẵng).

Lời giải

Những giá trị văn hoá đã được công nhận là di sản văn hoá:

A. Nhã nhạc cung đình Huế (Thừa Thiên Huế).

B. Hội Gióng đền Phù Đổng và đền Sóc (Hà Nội).

D. Khu di tích văn hoá Óc Eo (An Giang).

Trả lời câu hỏi trang 15 SGK GDCD 7

Câu 2: Cho các di sản: Khu du lịch Tràng An (Ninh Bình), Nhã nhạc cung đình Huế, Bàu Trắng (Bình Thuận), Lễ hội đua thuyền đình Bình Thuỷ (An Giang), Địa đạo Củ Chi (Thành phố Hồ Chí Minh), Động Phong Nha (Quảng Bình), Hoàng Thành Thăng Long (Hà Nội), Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang), Truyện Kiều (Nguyễn Du); Nghề gốm Thanh Hà (Quảng Nam); Lễ cấp sắc của người Dao Tiền (Phú Thọ); Lễ hội Ada Koonh (Mừng lúa mới) của người Pa Kô.

Em hãy phân loại các di sản theo bảng gợi ý dưới đây:

Di tích lịch sử, văn hóa

Danh lam thắng cảnh

Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia

Di sản văn hóa phi vật thể

?

?

?

?

Lời giải

Di tích lịch sử, văn hoá

Danh lam thắng cảnh

 

Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia

 

Di sản văn hoá phi vật thể

Địa đạo Củ Chi (Thành phố Hồ Chí Minh) Khu du lịch Tràng An Ninh Binh) Truyện Kiều (Nguyễn Du) Nhã nhạc cung đình Huế
Hoàng Thành Thăng Long (Hà Nội), Bàu Trắng (Bình Thuận)   Lễ hội đua thuyền định Bình Thuỷ (An Giang)
Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang) Động Phong Nha (Quảng Bình)   Dân ca Quan Họ Bắc Ninh
      Nghề gốm Thanh Hà (Quảng Nam)
      Lễ cấp sắc của người Dao Tiền (Phú Thọ)
      Lễ hội Ada Koonh (Mừng lúa mới) của người Pa Cô. 

Câu 3: Ở Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào, trên nhiều công trình bị du khách viết, vẽ,... gây mất mĩ quan.

Trên một số cây cột hàng trăm năm tuổi ở đình Tân Trào, một số người đã khắc tên, địa chỉ hoặc các hình trái tim, hoa lá,... Thậm chí có người để lại cả địa chỉ, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội,... Không chỉ ở trên những công trình, vật dụng tại khu di tích, ngay cả các thân cây, tảng đá và một số bia trong khu di tích cũng bị viết, vẽ gây mất mĩ quan.

a) Em đồng ý hay không đồng ý với những việc làm trên? Vì sao?

b) Nếu gặp những người đang viết, vẽ như vậy, em có thể nói gì với họ?

Lời giải

a) Em không đồng ý với những việc làm trên.

Bởi vì những hành động viết, vẽ bậy, khắc chữ lên trên các công trình di tích lịch sử chính là hành vi phá hoại, xâm hại đến các di tích lịch sử đó, gây mất mĩ quan, làm hư hại công trình.

b) Nếu bắt gặp những người đang viết vẽ lên các công trình di tích lịch sử, em sẽ khuyên họ không nên làm như vậy, có rất nhiều cách khác để có thể ghi lại dấu ấn và kỉ niệm khi đến tham quan di tích lịch sử như chụp ảnh, mua quà lưu niệm,... thay vì khắc chữ, viết, vẽ vì làm như thế là đang góp phần phá hoại, làm hư tổn và gây mất cảnh quan ở khu du tích.

Câu 4: Giả sử trong quá trình đào móng xây nhà, bố em phát hiện có cổ vật không rõ nguồn gốc từ đâu. Em sẽ khuyên bố làm gì? Vì sao?

Lời giải

Giả sử trong quá trình đào móng xây nhà, bố em phát hiện có vật cổ không rõ nguồn gốc từ đầu. Em sẽ khuyên bố nên mang đến cơ quan chính quyền để khai báo và giao nộp, vì đây là sản vật cổ thì nên được cơ quan nhà nước lưu giữ và bảo vệ.

Câu 5: Em hãy kể tên một số di sản văn hoá ở địa phương. Em đã làm gì để góp phần giữ gìn, bảo tồn và phát huy những di sản văn hoá đó?

Một số di sản văn hóa ở Hà Nội:

- Gò Đống Đa

- Văn Miếu – Quốc Tử Giám

- Cột cờ Hà Nội

- Chùa Một Cột

Việc làm góp phần giữ gìn, bảo tồn, phát huy di sản văn hóa:

- Tham gia các buổi dọn dẹp vệ sinh, chăm hoa, tỉa cây ở khu di tích

- Hưởng ứng các lễ hội kỉ niệm hàng năm

- Tuyên truyền, giới thiệu về giá trị lịch sử, văn hóa của di tích và nâng cao tinh thần bảo vệ, giữ gìn

Vận dụng

Trả lời câu hỏi trang 15 SGK GDCD 7

Câu 1: Em hãy sưu tầm tranh ảnh, tư liệu có nội dung về các di sản văn hoá thế giới ở Việt Nam để xây dựng thành tập san trưng bày tại lớp.

Lời giải

Tham khảo:

Trả lời câu hỏi GDCD 7 Bài 2 | Soạn GDCD 7 Bài 2 ngắn nhất - Cánh diều
Trả lời câu hỏi GDCD 7 Bài 2 | Soạn GDCD 7 Bài 2 ngắn nhất - Cánh diều

Câu 2: Em hãy cùng bạn xây dựng kế hoạch chăm sóc di tích, danh lam thắng cảnh ở địa phương và thực hiện theo kế hoạch đã xây dựng.

Lời giải

Liệt kê những kế hoạch cụ thể:

- Tuyên truyền với mọi người cùng chung tay giữ gìn và phát triển những di tích văn hóa.

- Thường xuyên có những bài viết nhằm giới thiệu đến bạn bè khắp mọi nơi biết về di sản đó.

>>> Xem trọn bộ: Soạn GDCD 7 Cánh diều

-----------------------------

Trên đây Top lời giải đã cùng các bạn Soạn GDCD 7 Bài 2: Bảo tồn di sản văn hóa trong bộ SGK Cánh diều theo chương trình sách mới. Chúng tôi hi vọng các bạn đã có kiến thức hữu ích khi đọc bài viết này. Top lời giải đã có đầy đủ các bài soạn cho các môn học trong các bộ sách mới Cánh Diều, Chân trời sáng tạo, Kết nối tri thức. Mời các bạn hãy click ngay vào trang chủ Top lời giải để tham khảo và chuẩn bị bài cho năm học mới nhé. Chúc các bạn học tốt!

ADVERTISEMENT