Hướng dẫn Soạn bài Nói và nghe Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội (ý nghĩa của tiếng cười trong đời sống) (Ngữ văn 8 Kết nối tri thức) ngắn gọn, hay nhất. Trả lời toàn bộ câu hỏi trong bộ Sách mới Kết nối tri thức tập 1 Ngữ văn lớp 8 chi tiết.
Khi muốn bày tỏ cảm xúc vui hay buồn, bộc lộ niềm hạnh phúc hay nỗi khổ đau, thể hiện sự hài lòng, tán thành hay sự bất mãn, phản đối… con người đều có thể sử dụng tiếng cười như một phương tiện biểu đạt hữu hiệu. Bằng hiểu biết và trải nghiệm của mình, em hãy nêu ý kiến về ý nghĩa của tiếng cười trong đời sống.
1. Trước khi nói
- Xác định phạm vi trình bày (ý nghĩa của tiếng cười nói chung hay tiếng cười nhằm một mục đích cụ thể, ví dụ: tiếng cười trào phúng, tiếng cười tán thưởng, tiếng cười vui mừng…).
- Tìm những ý chính dự định sẽ trình bày trong bài nói:
+ Tiếng cười đó nhằm tới đối tượng nào?
+ Tiếng cười đó được biểu hiện như thế nào?
+ Người tạo ra tiếng cười ấy muốn thể hiện điều gì?
+ Đánh giá của em về ý nghĩa của tiếng cười đó.
- Từ các ý tìm được, lập dàn ý cho bài nói.
2. Trình bày bài nói
- Giới thiệu về tiếng cười nói chung (hoặc tiếng cười nhằm một mục đích cụ thể).
- Lần lượt trình bày từng nội dung theo dàn ý đã chuẩn bị, kèm lí lẽ và bằn chứng minh họa. Chú ý chọn ví dụ minh họa thích hợp (từ sách báo, phim, tranh ảnh,…)
- Nêu ý kiến đánh giá về ý nghĩa của tiếng cười. Chú ý phản ứng của người nghe để tìm kiếm sự đồng thuận hoặc sẵn sàng đối thoại.
Bài nói tham khảo
Mẫu 1:
Người xưa đã có câu thành ngữ “Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”.Câu thành ngữ đó quả là không sai, nếu thiếu nụ cười thì cuộc sống sẽ buồn thảm, tẻ nhạt.
Nụ cười tạo cho ta động lực sống, vui vẻ thì chúng ta sẽ cười những lúc buồn nó cũng có thể mang lại nụ cười cho chúng ta. Khi sinh ra, ai nấy đều biết cười cả, một biểu hiện của cảm xúc và tình cảm của mình bằng những hành động, cử chỉ cụ thể. Cùng một nụ cười, nhưng có nụ cười vì niềm vui, niềm hạnh phúc, có nụ cười ra nước mắt, có nụ cười mang tính mỉa mai, ác ý.
Nụ cười biểu lộ niềm vui, và niềm vui là dấu hiệu tồn tại tích cực của cuộc sống. Nụ cười cúng cho cho ta thấy sự đẹp đẽ của cuộc đời và cũng thấy được sự đau khổ mà nụ cười mang lại cho chúng ta. Khi ta mỉm cười, ta chứng tỏ rằng ta đang ý thức sự hiện hữu của mình giữa cuộc đời, và vì thế mà cuộc đời trở nên thân thiết, có thật đối với ta.
Nhưng cười cũng phải đúng nơi, đúng lúc chứ đừng thể hiện nụ cười trên nỗi đau của người khác, đừng cười trước sự đau khổ, khốn khó của người khác. Thay vào đó hãy cười khi ta thấy những điều vui vẻ, ấm áp trong cuộc sống tràn đầy tình yêu thương. Bản thân ta đừng nên khắt khe với chính mình một cách không cần thiết.
Hậu quả của những cái cười vô tâm, vô duyên đôi khi không thể đo đếm hết. Nó thể hiện sự vô cảm, ích kỷ, thiếu tình người và trình độ văn hoá giao tiếp, ứng xử thấp kém của con người. Nó có thể làm cho người trong cuộc cảm thấy đau khổ, bẽ bàng, mất tự tin, mất niềm tin, đau lòng, thậm chí tuyệt vọng.
Nụ cười là biểu hiện của niềm vui, vì thế nó giúp ta xua tan sự buồn chán, mỏi mệt. Nó cũng giúp ta trấn tĩnh trước những âu lo, hoảng loạn. Vì vậy nụ cười rất quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. Những nụ cười thân thiện mang lại sự hạnh phúc, ấm áp cho chính chúng ta.
Mẫu 2:
Theo Rabelais, một đại văn hào Pháp ở thế kỷ XVI đã từng viết: “Tiếng cười là đặc trưng của con người, là một yếu tố của sức khoẻ, một phương pháp trị bệnh”. Quả thật là như vậy, giá trị và ý nghĩa của tiếng cười trong đời sống chưa bao giờ là hết quan trọng. Tiếng cười có rất nhiều ý nghĩa tùy vào lúc ta nở nụ cười và nó cũng có rất nhiều cách cười mà chứa ẩn những ý nghĩa khác nhau. Tiếng cười là một món quà vô giá, đã tiếp cho con người thêm niềm tin, sức mạnh và nghị lực để vươn lên trong cuộc sống và nó cũng là niềm hạnh phúc mỗi người.
Trong cái thực tại của một xã hội xô bồ như ngày nay thì dường như ý nghĩa cũng như giá trị của tiếng lại càng được thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết. Tiếng cười giúp mọi người gần gũi, thân thiện và hòa hợp với nhau hơn. Ở cái thời đại mà đang trong thời kì hội nhập kinh tế thị trường, chúng ta phải lo toan nhiều hơn trong cuộc sống, trong công việc và dần làm tiếng cười bị lãng quên, hay mọi người ít cười hơn. Lên các diễn đàn, các mạng xã hội chúng ta thấy, ai cũng muốn quay về tuổi thơ để tìm lại những tiếng cười thật sảng khoái. Nhưng sự thật tiếng cười sẽ giúp ta nhiều hơn những gì ta tưởng. Nó giúp bạn có nhiều bạn bè hơn: ai cũng muốn có những người bạn vui vẻ, thân thiện, hòa đồng, điều đó giúp bạn hòa nhập hơn và thấy cuộc sống ý nghĩa hơn. Giúp công việc của ta thuận lợi hơn: khi bạn làm việc với đối tác, với khác hàng chỉ cần ta cởi mở khi nói chuyện hay là cười một tiếng cười sảng khoái trong câu chuyện. Thì chắc chắn ta sẽ gây được ấn tượng vợi họ, từ đó ta có thể có được khách hàng đó và xây dựng mối quan hệ khăng khít với họ. Và rất nhiều người từ vị trí khách hàng họ đã trở thành những người bạn thân thiết của nhau. Hay tiếng cười cũng giúp cuộc sống của mỗi người bớt căng thẳng; trong học tập thì tiếng cười giúp ta hòa đồng hơn với bạn bè, tạo dựng được những mối quan hệ tốt hơn.
Có thể nói, tiếng cười không chỉ giúp mọi người gần gũi, thân thiện và hòa hợp với nhau hơn mà nó còn thể hiện sự lạc quan, yêu đời trong mỗi còn người. Theo những nghiên cứu của các nhà tâm lý học, tính lạc quan thường đi chung với hoà hợp và dễ tha thứ. Thực tế nầy là do cơ chế đối lập 2 mặt giữa 2 bán cầu não trái và phải. Những cảm xúc lạc quan, thoải mái, hoà hợp, dễ tha thứ đều bị chi phối bởi cùng một bán cầu não trái. Người nào có bán cầu não trái hoạt động nhiều hơn sẽ dễ có những cảm xúc tích cực, dễ lạc quan tha thứ. Ngược lại nếu có bán cầu não bên phải chiếm ưu thế hơn sẽ dễ bị tác động bởi những cảm xúc tiêu cực như sợ hải, thù hận hoặc lo lắng căng thẳng.
Thêm vào đó, đối với sức khoẻ con người, tiếng cười cũng có những ý nghĩa vô cùng quan trọng. Như một liều thuốc quý, "một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ"; bởi vậy mà tiếng cười vui vô cùng tốt cho sức khỏe. Nghiên cứu từ Đại học Loma Linda cho thấy cười thường xuyên giúp cải thiện trí nhớ. Ngoài ra nụ cười giúp cải thiện chức năng của mạch máu và tăng sự lưu thông máu. Cười còn giúp tăng khả năng miễn dịch, điều chỉnh nồng độ đường trong máu. Cười làm giảm căng thẳng- lượng hormone cortisol và epinephrine gây stress, ức chế hệ miễn dịch, tạo kẽ hở cho các viêm nhiễm, bệnh tật có xu hướng giảm xuống khi bạn cười. Cơ thể nhẹ nhàng, hạnh phúc hơn khi bạn cười nhiều.
Tuy là vậy những có một vấn đề cần được đặt ra đó là aử dụng tiếng cười sao cho hiệu quả. Nếu tiết kiệm tiếng cười? Nó sẽ chẳng mang lại lợi ích gì. Nhưng nếu sử dụng đúng nơi, đúng lúc, đúng đối tượng, nó sẽ trở thành vô giá! Tiếng cười cần được đặt đđúng lúc đúng chỗ. Không phải lúc nào cười cũng là có lợi. Cười cần phải đúng lúc, đúng nơi và đúng đối tượng. Nếu tiếng cười của không thích hợp thì nó sẽ trở nên vô duyên và tác hại thì cũng có những cấp bậc khác nhau. Khi nhờ vả người khác một nụ cười sẽ giúp "đầu xuôi đuôi lọt". Khi xin lỗi, một nụ cười mỉm sẽ khiến tâm trạng đối phương nhẹ nhàng hơn, lời xin lỗi cũng dễ dàng được chấp nhận hơn. Luôn cười khi gặp nhau, khi tạm biệt, khi xin lỗi và ngay cả khi cảm thấy ai đó đang mệt mỏi. Trao cho họ tiếng cười để họ cảm thấy rằng họ vẫn đang được sẻ chia và cảm thông.
Thấy được ý nghĩa thực tiễn của tiếng cười trong đời sống và cách sử dụng tiếng cười một cách hiệu quả thì không thể không khẳng định tiếng cười là một món quà vô giá mà ta có.
3. Sau khi nói
Người nói và người nghe trao đổi về bài nói theo một số gợi ý sau:
- Ý nghĩa của tiếng cười được đề cập trong bài nói có phù hợp với cuộc sống hiện nay không?
- Vấn đề được trình bày có ý nghĩa đối với những đối tượng cụ thể nào?
- Cách lập luận, dẫn dắt vấn đề, thái độ và khả năng tương tác với người nghe… của người nói có thuyết phục không?
- Ý kiến trao đổi của người nghe có tác dụng làm rõ hơn hoặc bổ sung cho vấn đề người nói trình bày không?
>>> Xem toàn bộ: Soạn Văn 8 Kết nối tri thức