Bài 2. Sự xác lập và phát triển của chủ nghĩa tư bản
Bài tập 6 trang 13 SBT Lịch Sử 11: Quan sát các hình dưới đây và tìm hiểu thêm thông tin từ sách, báo, internet, hãy viết một đoạn văn (khoảng 300 chữ) để làm rõ tiềm năng và thách thức của chủ nghĩa tư bản hiện đại.
Lời giải ngắn nhất
Chủ nghĩa tư bản đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh đến chủ nghĩa tư bản độc quyền, chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước và ngày nay là chủ nghĩa tư bản hiện đại trong bối cảnh toàn cầu hóa. Chủ nghĩa tư bản hiện đại ngày nay có sự phát triển cao chưa từng thấy trong lịch sử hình thành và phát triển. Những thành tựu về khoa học được sử dụng để phát triển kinh tế đó là ưu thế của chủ nghĩa tư bản. Các nước tư bản phát triển luôn đi đầu trong các lĩnh vực công nghiệp mới, khoa học kĩ thuật hiện đại mở ra cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư với Internet kết nối vạn vật, rô- bốt cao cấp, trí tuệ nhân tạo AL,... Các nước tư bản phát triển trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại quốc tế, với nhiều khoa học- công nghệ hiện đại, các quy mô kinh tế và thu nhập bình quân cao nhất thế giới. Chủ nghĩa tư bản có bề dày kinh nghiệm và phương pháp quản lí, có cơ sở pháp chế kiện toàn và cơ chế vận hành xã hội tương đối hoàn chỉnh. Với xu hướng toàn cầu hóa các nước tư bản chủ nghĩa đã và sẽ tạo ra nguồn lực lên ngoài quan trọng giúp kinh tế ngày càng phát triển mạnh, sẽ khai thác được các tiềm năng mới. Bên cạnh đó học cũng phải đối mặt với các thách thức. Một là phải đối mặt và giải quyết những cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính toàn cầu. Thứ hai là đối mặt với những vấn đề về chính trị, xã hội nan giải: nợ nần; chăm sóc y tế không đầy đủ; giáo dục trung học chất lượng kém; một giai cấp giàu có tham lam; vấn đề chủng tộc và nghèo đói ngày càng sâu sắc; tội ác và bạo lực tràn lan; sự truyền bá ồ ạt về đồi trụy tinh thần bằng phương tiện nghe nhìn, v.v. Cuối cùng là các mâu thuẫn xã hội và vấn đề chế độ bất bình đẳng phân chia giàu nghèo.
Lời giải chi tiết
- Tiềm năng của chủ nghĩa tư bản hiện đại được biểu hiện cụ thể trên các lĩnh vực như: kinh tế, khoa học - công nghệ, kinh nghiệm quản lí, khả năng tự điều chỉnh để tồn tại và phát triển,... Có thể khái quát như sau:
+ Chủ nghĩa tư bản ngày nay có sức sản xuất phát triển cao chưa từng có trong lịch sử hình thành và phát triển của nó. Chủ nghĩa tư bản có ưu thế trong việc sử dụng những thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư để phát triển kinh tế. Các nước tư bản phát triển luôn đi đầu trong các lĩnh vực công nghiệp mới, tạo nên cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư với internet kết nối vạn vật, rô-bốt cao cấp, công nghệ in 3D, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo, công nghệ nano, khoa học về vật liệu tiên tiến,... Các nước tư bản phát triển (G7) trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ của thế giới, có quy mô nền kinh tế và thu nhập bình quân đầu người thuộc hàng cao nhất thế giới.
+ Chủ nghĩa tư bản có bề dày kinh nghiệm và phương pháp quản lí, có cơ sở pháp chế kiện toàn và cơ chế vận hành xã hội tương đối hoàn chỉnh.
+ Xu hướng toàn cầu hoá kinh tế đã và sẽ tạo ra cho các nước tư bản những nguồn lực bên ngoài quan trọng để phát triển kinh tế. Với việc tổ chức và điều hành các công cụ kinh tế, tài chính, thương mại quốc tế, các nước tư bản phát triển ngày càng chi phối nhiều mặt của quá trình toàn cầu hoá, đồng thời biết khai thác lợi thế này một cách hiệu quả.
- Chủ nghĩa tư bản hiện đại đang phải đối mặt với nhiều thách thức:
+ Thứ nhất, chủ nghĩa tư bản đang phải đối mặt và khó có thể giải quyết được những cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính mang tính toàn cầu.
+ Thứ hai, chủ nghĩa tư bản đã và đang phải đối mặt và không thể giải quyết được những vấn đề chính trị, xã hội nan giải.