Câu hỏi: Hãy trình bày đặc điểm địa hình, khoáng sản của lục địa Ô-xtrây-li-a và các đảo, quần đảo ở châu Đại Dương
Lời giải:
Đặc điểm địa hình, khoáng sản của lục địa Ô-xtrây-li-a và các đảo, quần đảo ở châu Đại Dương:
- Địa hình: Ô-xtrây-li-a là một lục địa tương đối bằng phẳng với vùng cao nguyên ở phía tây; đồng bằng, bồn địa ở khu vực trung tâm và vùng núi ở phía đông.
+ Khu vực phía tây: có độ cao trung bình dưới 500m với cao nguyên như Kim-boc-li, hoang mạc Vích-to-ri-a Lớn,...
+ Khu vực trung tâm: là vùng đất thấp với bồn địa Ac-tê-di-an Lớn ở phía bắc và đồng bằng Nan-la-bo ở phía nam.
+ Khu vực phía đông: là dãy Trường Sơn Ô-xtrây-li-a kéo dài từ bắc xuống nam với độ cao trung bình từ 600 – 900 m ở phía bắc, cao dần về phía nam với các định trên 2000 m.
+ Địa hình ở Niu Di-len và chuỗi đảo Mê-la-nê-di chủ yếu là núi cao, có đỉnh cao trên 4 000 m. Ở hai chuỗi đảo còn lại, các đảo núi lửa là những đảo núi cao trong khi các đảo san hô là đảo thấp.
- Khoáng sản: có nhiều tài nguyên khoáng sản có giá trị như sắt, đồng, vàng, than và dầu mỏ; phân bố tập trung ở Ô-xtrây-li-a, Niu Di-len.
* Địa hình, khoáng sản của lục địa Ô-xtrây-li-a
Lục địa Ô-xtrây-li-a gồm ba khu vực địa hình và khoáng sản có đặc điểm rất khác nhau
+ Phía tây là vùng sơn nguyên tây Ô-xtrây-li-a, độ cao trung bình dưới 500 m. Trên bề mặt là các hoang mạc cát, hoang mạc đá, cao nguyên và núi thấp, như cao nguyên Bác-li, cao nguyên Kim-boc-li, hoang mạc Vich-to-ri-a lớn,.... Đây là nơi tập trung nhiều mỏ kim loại (sắt, đồng, vàng, niken, bô-xít,...).
+ Ở giữa là vùng đồng bằng Trung tâm, lớn nhất là bồn địa Ác-tê-di-an lớn. Độ cao trung bình dưới 200 m, rất khô hạn, bề mặt có nhiều bãi đá, đồng bằng cát, đụn cát Nhiều nơi hoang vắng, không có người sinh sông.
+ Phía đông là dãy Trường Sơn Ô-xtrây-li-a, cao trung bình 800 - 1000 m. Sườn đông dốc, sườn tây thoải dần về phía vùng đồng bằng Trung tâm. Là nơi tập trung nhiều khoáng sản nhiên liệu (than đá, dầu mỏ, khi tự nhiên).
- Các đảo, quần đảo nằm gần lục địa Ô-xtrây-li-a hầu hết là các đảo núi cao. Trên các đảo có nhiều loại khoáng sản: vàng, sắt, than đá, dầu mỏ..... Các đảo và quần đảo nằm xa bờ đều là các đảo nhỏ, thấp, cấu tạo chủ yếu bởi các đá núi lửa hoặc đá với san hô, rất nghèo khoáng sản.
* Các đảo, quần đảo ở Châu Đại Dương
Các hòn đảo của Châu Đại Dương được phân chia về mặt địa chất thành cái gọi là đất liền và đảo phía tây. Quần đảo Micronesian Mariana và hầu hết các đảo Melanesia gần rìa phía tây của Thái Bình Dương và Polynesia New Zealand là các đảo trên đất liền, được hình thành do hoạt động của vành đai tạo vành đai Thái Bình Dương muộn. Nhìn chung, hòn đảo rộng lớn, địa chất và địa hình rất phức tạp và có nhiều loại tài nguyên ngầm bị chôn vùi. Ngược lại, hầu hết Micronesia cách xa lục địa và các đảo Polynesia trừ New Zealand là các đảo phía tây. Các hòn đảo phía Tây được chia thành các đảo núi lửa, đảo san hô và các rạn san hô được nâng cấp.
Đảo núi lửa là những hòn đảo bazan đùn ra từ biển sâu như dung nham. Một số trong số chúng đạt độ cao 4206m, như Núi Mauna Kea ở Hawaii, nhưng những người trên 2000m là rất hiếm. Tuy nhiên, do diện tích của hòn đảo nhỏ so với độ cao, địa hình dốc và nghèo trên mặt đất bằng phẳng. Tuy nhiên, không giống như các đảo san hô được mô tả dưới đây, nước rất phong phú, đặc biệt là ở các đảo núi lửa phong hóa cũ, được thiên nhiên ưu đãi với đất bazan màu mỡ và thảm thực vật đang phát triển mạnh. Các đảo Polynesia như Samoa, Nam Cook, Xã hội, Tubuai, Marquise và Hawaii gần như là tất cả các đảo núi lửa này.
Đảo san hô là một hòn đảo rạn san hô hình khuyên, hình khuyên thấp với một đầm phá ở trung tâm, hiếm khi vượt quá 5 mét so với mực nước biển. Do chất lượng san hô, nước và đất khan hiếm nên thảm thực vật kém.